Dairede İntifa ve Oturma (Sükna) Hakkı Nasıl İşler?

Bir dairenin tapusunda "intifa hakkı" ya da "oturma hakkı" (sükna) gibi kayıtlar görmek çoğu kişiyi şaşırtır. Bu haklar, özellikle aile içi devirlerde ve miras planlamalarında sık kullanılır. "İntifa sahibi mi malik mi", "aidatı kim öder", "toplantıda kim oy kullanır" gibi sorular önem taşır. Bu yazıda intifa ve oturma haklarını ve kat mülkiyetiyle ilişkisini açıklıyoruz.

İntifa Hakkı Nedir?

İntifa hakkı, bir kişiye, başkasına ait bir maldan (örneğin daireden) yararlanma ve onu kullanma yetkisi veren bir haktır. İntifa sahibi daireyi kullanabilir, kiraya verip gelirini alabilir; ancak daireyi satamaz, çünkü mülkiyet başkasındadır. Örneğin bir kişi dairesinin çıplak mülkiyetini çocuğuna devredip, üzerinde kendine ömür boyu intifa hakkı tanıyabilir. Böylece mülkiyet çocuğa geçer ama daireyi kullanma ve gelirini alma hakkı ebeveynde kalır.

Oturma (Sükna) Hakkı Nedir?

Oturma hakkı (sükna), intifadan daha dar bir haktır: Bir kişiye, bir konutta ya da bir bölümünde oturma yetkisi verir. İntifadan farkı, oturma hakkının kural olarak şahsa bağlı olması ve kiraya verilerek gelir elde edilememesidir. Yani oturma hakkı sahibi konutta bizzat oturabilir, ancak onu bir başkasına kiralayamaz. Bu hak da genellikle aile içi güvence amacıyla kurulur.

Aidatı Kim Öder?

En sık sorulan soru budur. Kural olarak, daireyi fiilen kullanan ve ondan yararlanan kişi (intifa ya da oturma hakkı sahibi) günlük kullanım giderlerine katlanır. İntifa hakkı sahibi, dairenin olağan bakım ve kullanım giderlerinden sorumlu tutulur. Ancak ortak gider sorumluluğunun tam kapsamı, hakkın niteliğine ve somut duruma göre değerlendirilir; büyük ve olağanüstü giderlerde çıplak malikin sorumluluğu gündeme gelebilir. Bu nedenle intifa/oturma hakkı kurulurken gider paylaşımının netleştirilmesi önemlidir.

Toplantıda Oy Hakkı Kimde?

Kat malikleri kurulunda oy hakkı kural olarak malike aittir; ancak intifa hakkı söz konusu olduğunda uygulama, hakkın niteliğine göre şekillenir. Kullanım ve yararlanmaya ilişkin günlük konularda fiilen daireyi kullanan intifa sahibinin görüşü önem taşırken, mülkiyeti ilgilendiren temel kararlarda malikin (çıplak malik) yetkisi belirleyicidir. Uygulamada bu ayrım, kararın niteliğine göre değerlendirilir.

Bu Haklar Neden Kurulur?

İntifa ve oturma hakları en çok aile planlamasında kullanılır. Bir ebeveyn, mülkiyeti çocuğuna geçirirken kendi yaşam güvencesini korumak için daire üzerinde intifa ya da oturma hakkı saklı tutabilir. Böylece hem miras önceden planlanır hem de hak sahibi ömür boyu konutta güvence altında olur. Bu haklar tapuya tescil edilerek güçlü bir koruma sağlar.

Özet: İntifa hakkı, başkasına ait daireden yararlanma ve kullanma (kiraya verip gelir alma dahil) yetkisi verir; oturma hakkı (sükna) ise yalnızca bizzat oturma yetkisi tanır ve kiraya verilemez. Daireyi kullanan hak sahibi olağan giderlere katlanır; oy hakkı kararın niteliğine göre malik ile hak sahibi arasında değerlendirilir. Kat mülkiyeti ve mülkiyet hakları için blog rehberlerimize göz atabilir, aidat takibinizi dijital araçlarımızla düzenli tutabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İntifa sahibi daireyi satabilir mi?
Hayır. İntifa sahibi daireyi kullanıp gelirini alabilir ancak satamaz; mülkiyet çıplak malikte kalır.

Oturma hakkı sahibi daireyi kiraya verebilir mi?
Kural olarak hayır. Oturma hakkı (sükna) şahsa bağlıdır ve bizzat oturma yetkisi verir; kiraya verilerek gelir elde edilemez.

İntifalı dairenin aidatını kim öder?
Kural olarak daireyi kullanan intifa sahibi olağan giderlere katlanır. Büyük ve olağanüstü giderlerde çıplak malikin sorumluluğu gündeme gelebilir; en sağlıklısı hak kurulurken bunu netleştirmektir.

İlgili İçerikler

Bu konuyla bağlantılı olarak komşunun rahatsız edici davranışına karşı yasal, aidat gecikme tazminatı yasal olarak nasıl ve kat malikleri kurulu kararına itiraz yazılarımızda daha ayrıntılı ele aldık.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata başvurmanız önerilir.