Ortak Giderlere Katılmama Cezası: %5 Gecikme Tazminatı

Aidatını zamanında ödemeyen bir kat maliki, sadece borç tutarını değil, bir de gecikme tazminatı ödemekle karşı karşıya kalır. Bu, ödemeleri teşvik etmek ve düzeni korumak için kanunun getirdiği önemli bir yaptırımdır. Bu rehberde ortak gidere katılmamanın sonucu olan %5 gecikme tazminatını, nasıl işlediğini ve değiştirilip değiştirilemeyeceğini 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) m.20 temelinde açıklıyoruz.

Gecikme tazminatı nedir?

Gecikme tazminatı, gider veya avans payını zamanında ödemeyen kat malikinin, geciktiği süre için ödemek zorunda olduğu ek tutardır. Kanunun net ifadesiyle: Gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş (%5) hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür (KMK m.20). Bu, borcu ödemeyi geciktirmenin doğrudan bir maliyeti olduğunu gösterir.

%5 oranı değiştirilebilir mi?

Bu çok önemli ve sık sorulan bir konudur. Aylık %5 oranı kanunla sabitlenmiştir ve kural olarak değiştirilemez. Yönetim planıyla veya kat malikleri kurulu kararıyla bu oranın altına inilemez veya keyfi olarak artırılamaz. Yani bir yönetim, "biz gecikme tazminatını %10 yapalım" veya "hiç almayalım" diyerek kanuni oranı değiştiremez. Bu sabitlik, tüm kat malikleri için öngörülebilir ve adil bir uygulama sağlar.

Gecikme tazminatı nasıl hesaplanır?

Tazminat, ödenmeyen tutar üzerinden aylık %5 olarak, geciken süreye göre hesaplanır. Örneğin belirli bir aidat borcu bir ay geç ödenirse, o borç üzerinden yaklaşık %5 tazminat işler; gecikme uzadıkça tazminat da artar. Hesaplamanın doğru yapılması için borcun tutarının ve ödeme (vade) tarihinin net olması gerekir. Bu nedenle borcun malike tebliğ edilmiş veya bilinir olması önemlidir.

Tazminat ne zaman başlar?

Gecikme tazminatının işleyebilmesi için, ödenecek miktarın ve ödeme tarihinin kat maliki tarafından bilinmesi veya kendisine bildirilmiş olması gerekir. İşletme projesi veya kat malikleri kurulu kararıyla belirlenen vade geldiğinde, ödeme yapılmazsa tazminat işlemeye başlar. Bu yüzden aidat tahakkuklarının ve vadelerinin düzenli bildirilmesi, tazminat talebinin dayanağı açısından önemlidir.

Aidat kullanılmasa bile tazminat işler mi?

Evet. Dairenin boş olması veya hizmetlerin kullanılmaması, aidat ödeme borcunu ortadan kaldırmaz. Dolayısıyla bu tür durumlarda da ödeme geciktirilirse gecikme tazminatı uygulanır. Kanun, hizmetten faydalanma hakkına sahip olmayı yeterli görür; fiilen kullanıp kullanmamak borcu etkilemez.

Tazminat ile birlikte icra ve dava

Gecikme tazminatı, tek başına bir yaptırım değildir. Ödeme yapılmazsa yönetici veya diğer maliklerden her biri, borçlu malike karşı icra takibi başlatabilir veya dava açabilir (KMK m.20). Bu takipte işletme projesi veya kurul kararı, önemli bir belge olarak kullanılabilir. Ayrıca borç için bağımsız bölüm üzerine kanuni ipotek konulması bile mümkündür.

Özet

Ortak gidere veya avansa katılmayan kat maliki, geciktiği günler için aylık %5 gecikme tazminatı öder. Bu oran kanunla sabittir ve yönetim planıyla değiştirilemez. Tazminatın işlemesi için borcun ve vadenin bilinir olması gerekir. Ödeme yapılmazsa icra, dava ve kanuni ipotek gündeme gelebilir.

Gecikme tazminatını elle hesaplamak hata riski taşır ve zaman alır. Apt Yönet, vade geçen borçlar için gecikme tazminatını otomatik hesaplayarak yönetime doğru ve şeffaf bir tahsilat imkânı sunar.

---

Sık Sorulan Sorular

Aidat geç ödenince ceza var mı?

Evet. Geciktiği günler için aylık %5 gecikme tazminatı uygulanır (KMK m.20).

Gecikme tazminatı oranı yükseltilebilir mi?

Hayır. Aylık %5 oranı kanunla sabittir; yönetim planı veya kurul kararıyla değiştirilemez.

Tazminat ne zaman işlemeye başlar?

Ödenecek miktar ve vade malik tarafından bilindiğinde ve ödeme yapılmadığında tazminat işlemeye başlar.

Boş dairede gecikme tazminatı olur mu?

Evet. Daire boş olsa da aidat ödenir; geç ödenirse gecikme tazminatı da uygulanır.

---

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut durumunuz için bir hukuk uzmanına danışmanız önerilir.